Een flinke regenbui en binnen een kwartier staat het water op je terras of loopt het riool over. In veel straten is dat geen uitzondering meer. Een belangrijke oorzaak ligt dichter bij huis dan je misschien denkt: in Nederlandse tuinen ligt enorm veel tegels, klinkers en beton. Regenwater kan daar niet weg en zoekt de snelste route naar het riool, dat het bij hevige buien niet aankan.
Het NK Tegelwippen speelt daarop in. Het is een landelijke wedstrijd tussen gemeenten: welke gemeente wipt de meeste tegels uit tuinen en openbare ruimte en vervangt ze door groen? Als bewoner kun je daar gewoon aan meedoen, en vaak krijg je er hulp of een vergoeding bij.
Hoe het NK Tegelwippen werkt
Gemeenten strijden tegen elkaar om zoveel mogelijk verharding te verwijderen. Elke tegel die je uit je tuin haalt, telt mee voor de score van jouw gemeente, zolang je hem laat registreren. Dat gebeurt meestal via een online formulier of doordat je de tegels inlevert bij een inzamelpunt of een zogenoemde tegeltaxi.
Bij zo’n tegeltaxi meld je je aan, zet je de losse tegels op een afgesproken dag aan de straat en worden ze gratis opgehaald. Dat scheelt je een ritje naar de milieustraat en het gesleep met zware stenen. Hoe het precies geregeld is, verschilt per gemeente, dus kijk op de website van je eigen gemeente wat er mogelijk is.
Subsidies en lokale acties
Naast de wedstrijd hebben veel gemeenten en waterschappen regelingen om vergroening aantrekkelijker te maken. Denk aan een bijdrage voor het afkoppelen van je regenpijp, korting op een regenton of een subsidie voor een groen dak op je schuur of aanbouw. Soms krijg je bij het inleveren van tegels gratis planten, compost of tuinaarde terug.
Ook buurtinitiatieven zijn populair. Een straat die samen een wipdag organiseert, krijgt vaak extra ondersteuning, zoals een container of hulp van een hovenier. Samen werken maakt het klusje niet alleen lichter, het levert ook leuke gesprekken met de buren op.
Wat groen doet tegen wateroverlast
Een tuin met planten, gras en losse grond werkt als een spons. Regenwater zakt de bodem in, wordt opgenomen door wortels en vult langzaam het grondwater aan. Daardoor komt er bij een bui minder water tegelijk in het riool terecht, wat de kans op ondergelopen straten en kelders verkleint.
Groen helpt ook bij hitte. Tegels warmen in de zomer sterk op en geven die warmte ‘s avonds weer af, terwijl planten juist verkoelen doordat ze water verdampen. Daarnaast trek je met bloemen en struiken bijen, vlinders en vogels aan, wat goed is voor de biodiversiteit in je wijk.
Zo pak je het aan
Je hoeft niet meteen je hele tuin om te gooien. Begin klein en bouw het stap voor stap uit. Wil je meer weten over planten kiezen, een grasveld aanleggen of je tuin onderhouden, dan vind je praktische tuintips op detuintoppers.nl. Een paar handige eerste stappen:
- Haal een strook tegels langs de schutting weg en maak er een border van.
- Vervang het pad naar de schuur door stapstenen met gras of bodembedekkers ertussen.
- Leid je regenpijp naar een regenton of een plantenvak in plaats van naar het riool.
- Kies voor waterdoorlatende bestrating op plekken waar je echt verharding nodig hebt.
- Verbeter de vrijgekomen grond met compost voordat je gaat planten.
Ook met een kleine tuin of als huurder
Heb je maar een klein stadstuintje of een balkon, dan kun je nog steeds iets bijdragen. Een paar grote bakken met planten, een geveltuintje langs de voorgevel of een groene klimmer tegen de muur maakt verschil. Voor geveltuinen hebben veel gemeenten eigen regels en soms hulp bij het uitwippen van de stoeptegels.
Huur je je woning, overleg dan even met je verhuurder voordat je grote veranderingen doorvoert. Vaak is er weinig bezwaar tegen meer groen, zeker als je laat zien dat het de woning aantrekkelijker maakt en wateroverlast kan beperken.
Je eigen tuin als begin
Elke tegel die eruit gaat, lijkt misschien een kleine stap, maar opgeteld over een hele straat of gemeente maakt het een groot verschil voor de manier waarop een wijk met regen en hitte omgaat. Het NK Tegelwippen geeft je een mooi moment om te beginnen, met hulp van je gemeente en misschien wel samen met je buren. Pak deze zomer een schep, wip een paar tegels los en kijk hoe je tuin langzaam verandert in een plek waar water, planten en dieren weer ruimte krijgen.